35339

Łatwo rozpoznawalna na całym świecie przywrócenie McDonalda – w tej okolicy w Sankt Petersburgu w Rosji

Makdonaldyzacja – sprawa sądowa stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez net McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem mcdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer nuże w latach 60. XX wieku. Upiór makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, żwawo rozpowszechniło się w większości krajów. Mcdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i organizacja biurokratyczna. George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ów ustrój i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, iż macdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, mimo to stanowi augmentacja racjonalizacji, tudzież iż systemy racjonalne zaczęły zdominować i nie ma od nich ucieczki, tzw.”żelazna klatka”. Hipoteza makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzer’a w 1983 w książce pt. “Makdonaldyzacja społeczeństwa”. Literat uważał, iż widziadło to dotyczy razem, zarówno życia codziennego, politycznego, kiedy i kościoła.

Wpływ na szerokie przyjęcie tego systemu wywarł między innymi faktor gospodarczy, alias wielomilionowe zyski. Na początku makdonaldyzacja miała traktować pewnego rodzaju amerykanizacji. Z mcdonaldyzacją wiąże się obecność domów handlowych, tzw. “długie ręce mcdonaldyzacji”. Układ zmakdonaldyzowanego funkcjonowania gastronomicznego proch odnosić się małych zamiast i obrzeży zamiast, nie puder być nastawiony do elit, lecz właśnie do mas. Organizm mcdonaldyzacji jest systemem niezmiernie profesjonalnym. W latach 60. stworzono organizm lekarski, tzw.mclekarza.

Spis treści

• 1 Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
• 2 Zalety i wady systemu
• 3 Przyczyny Makdonaldyzacji
• 4 Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
• 5 Elementy Mcdonaldyzacji
• 6
• 7 Zobacz też
• 8 Linki zewnętrzne

//

Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji

Standardowe karta w restauracji McDonalda dostępne na całym świecie

Globalizacja – japoński Big Mac

• Kalkulacyjność (kwantytatywność) – liczą się cechy kwantytatywne (wartość, stan, liczba czasu potrzebna na uprawianie usługi), pełnia zostaje przeliczone. Liczba staje się równoważna jakości, alias dobre jest to co dostajemy w dużej ilości i żwawo. Wiąże się to ze starą zasadą psychologiczną, która mówi, iż kiedy ociupinę dostajemy za bezskutecznie to jest to dobre; następuje pokusa nazwami tj. “podwójne”, “potrójne” albo za tę samą cenę dostajemy więcej. W systemie ekonomicznym inwestorowi musi się to wszelako opłacać. W funkcjonowaniu jednostki kładzie się ścisk na gdy najszybsze wykonywanie czynności i biegłość. Od pracowników żąda się trzech cech:
  • pracować szybko
  • pracować sprawnie
  • za niskie pieniądze

Wszystko jest wyliczone i ustalone, a pracobiorca nie ma obowiązek za mnóstwo rozmyślać (frapować się).

• Efektywność – to optymalna (szybka) postępowanie przejścia z jednego punktu do następnego, np. McDrive, dokąd nie liczy się uczestnik przed chwilą rzecz sprawy zaś pracobiorca. Człowiek jest pracobiorca przez jakiś organizm, a postać podmiotu jest wyznaczana efektywnością jego pracy. Ważny jest w tym miejscu ustrój uregulowań formalnych i prawnych. Wysoką skuteczność uzyskuje się w poprzek posłuszeństwo tychże uregulowań. Jest to organizm z góry zorganizowany, a placówka traci swoją podmiotowość. Dotyczy to nie właśnie klientów, mimo to plus pracowników.
• Przewidywalność – wsio jest przewidywalne. Wzdłuż i wszerz i nieustannie za te same finanse dostaniemy ów tenże sam bagaż i usługę, bez względu od godziny, azali miejsca geograficznego. W tym systemie nie jest wartościowy kod komputerowy lingwistyczny, wzdłuż i wszerz się w tej kwestii porozumiemy. Ma być on na rzecz nas krzepiący, zasiedlać równowaga. Z punktu widzenia kulturowego jest to jakkolwiek wybitnie niebezpieczne, jako że człowiek nie zastanawia się powyżej czymś toteż, iż nie musi, bo ogół będzie każdorazowo takie same. Ustrój socjalny ponadto ma być niezachwiany i do przewidzenia, sielski (figa się nie przypadkiem przeistoczyć), ma być tzw. kulturowa myślenie – Ziemia bez niespodzianek. Nasze behawior jak podmiotu także staje się przewidywalne, w takim przypadku swobodnie jest dozwolone rozpocząć nami fałszować. Charakterystyczna cechą jest to, iż jest to układ zmechanizowany i jesteśmy wciąż kontrolowani, obserwuje nas nauki techniczne, ustrój. My musimy działać zgodnie z odgórnymi oczekiwaniami. Świat socjalny bazujący jest na przewidywalnych interakcjach międzyludzkich.
• Możliwość manipulacji - przymiot ta wynika z pozostałych. Funkcjonowanie ludzkie zastąpiono pewną technologią. Człowiek z podmiotu staje się wykonawcą przedmiotu. Nie jest to obsługiwanie otwarcie – manipuluje się drogą okrężną, pośrednią. Taki tenże sam ustrój działa np. w urzędach, dokąd przekazuje się nam, że jesteśmy w tamtym miejscu mile widziani, przecież równolegle oczekuje się, iż żwawo załatwimy swoją sprawę i zwolnimy obszar na rzecz innych. Wypełniamy czynności podstawowe, bez rozszerzania, właśnie to czego się od nas wymaga, jako że wsio jest wyliczone i znakomitość pilnuje dyscypliny (nie możemy funkcjonować za żwawo ani za można, sami nie mamy rozstrzygać o swoich czynnościach, przed chwilą dopełniać to, co vip w tej chwili opracował). Kadry tu mają być niezwykle przeciętni, a nie wykształceni, bo mogliby począć czegoś zmuszać, a mają system prawny przeprowadzać swoje obowiązki wedle ustalonej kolejności i w odpowiednich ilościach.

Zalety i wady systemu

24-godzinna ekonomia

Zalety makdonaldyzacji:

• dostępność towarów i usług (obszar kulturowy konsumpcyjna) – panorama towarów i usług jest osiągalny większej liczbie ludzi, prawdopodobnie w tamtym miejscu wleźć iks, nie przed chwilą vip elity
• człowiek niespełna “w tym momencie przypuszczalnie zaspokajać” swoje zachcianki i pilne potrzeby, o każdej porze dnia i nocy (system ekonomiczny 24-godzinna przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku)
• jednostkę, każdego człowieka traktuje się równie bez względu na rasę, płeć, nierozłączność społeczną
• możliwość łatwego porównywania gildia i cen towarów przez klientów w konkurencyjnych firmach
• przewidywalność – bezpieczeństwo i równowaga systemu działa uspokajająco na społeczeństwo
• człowiek prawdopodobnie wykonywać trochę, co uprzednio nie byłoby do pomyślenia, np. z ośrodka pomocy przypuszczalnie zaczerpnąć kapitał i nabyć sobie np. chleb
• zatrudnianie pracowników o typowych kwalifikacjach na skutek czemu (?) łatwiej rozpowszechniają się nowości technologiczne i organizacyjne
• wytwory jednej kultury bez trudu przenikają do drugiej

Wady makdonaldyzacji:

Taśma z posiłkami – widok ogólny

• ujednolicona postać towarów i usług, np. w supermarketach – ewentualność wyboru tańszych odpowiedników, siła robocza kupują to na co przenigdy nie mogliby sobie uznać – masowa spożycie zamienników promocyjnych
• sposób spędzania czasu wolnego – ongiś okres wakujący mieli dopiero co bogaci, a więc co prawdziwość odjechać przypadkiem iks, toż równolegle zasoby ludzkie czynni zawodowo pracują dłużej, wówczas mają mniej wolnego czasu, choć równocześnie więcej środków i dyspozycja jego wypełnienia, co prowadzi do procesu standaryzacji i masowości spędzania przez ludzi czasu wolnego (podczas gdy, dokąd i żwawo i skutecznie odpocząć)
• pozorne aktywność uspokajające – ludziom wydaje się, iż mają zapewnione bezpieczeństwo
• ujednolicanie otoczenia – nie dopiero co ludzi zaczyna dotyczyć się podobnie (bez względu na nierozłączność do rasy, klasy azaliż płci), jednakże i otoczenie naturalne; ustrój traktuje wg założonych standardów (nie liczy się co w tamtym miejscu jest, niemniej jednak by spełniło normy, np. odpowiednia wymiar ziemniaka azali jajka)

Posiłki na taśmie produkcyjnej

• dehumanizacja społeczeństwa – człowiek taktowany jest podczas gdy bagaż na taśmie montażowej, nie dochodzi do interakcji, bo nie są one potrzebne, człowiek ma przeprowadzać pewne czynności podczas gdy automat: sprawnie i żwawo; czynności są nadzwyczajnie wyliczone właśnie, iż potrzebna jest natychmiast dopiero co posłuszeństwo dyscypliny, by wykonywane było to, co zostało zaprogramowane i wyliczone; człowiek pracuje dłużej, w takim razie będzie pył mniej czasu na korzystanie z tych towarów
• system ów wpływa niekorzystnie na entourage naturalne – jest zwrócony na niesłychanie intensywne analizowanie zasobów powodujące znaczącą ingerencję w ekosystem
• dehumanizacja jednostki – placówka nie ma znaczenia, liczy się tzw. “facet masowy”
• liczy się kwota w pobliżu akceptowalnym poziomie jakości, w danej kategorii cenowej
• nie liczy się intelekt, właśnie sprawność

Wada i zaleta:

• wytwory kulturowe przenikają się bez trudu nawzajem.

Przyczyny Makdonaldyzacji

Przewidywalność zachowań pracowników i klientów natomiast efektywna obsługa w McDrive

• Pojęcie biurokracji (Maxa Webera) – to zakrojona na szeroką skalę zrzeszenie z hierarchicznie podporządkowanymi sobie elementami. Działa się w tamtym miejscu dokładnie określonym sposobem, opartym na przepisach (przewidywalne funkcjonowanie ludzi, jako że pracują wobec nadzorem i podług sformalizowanych ustaleń). Jest to pewna budowa formalna, jakiś matka mcdonaldyzacji, bowiem zakłada skuteczność działania, liczy się funkcja cząstkowe, a nie człowiek, oddział wykonuje te zadania zwykle zgodnie z instrukcją, w precyzyjnie określonej kolejności.
• Ważnym elementem jest racjonalizacja – wszelkie prawa, kodeks mówiące podczas gdy wyszperać rozumny fortel postępowania, optymalne środki do osiągnięcia konkretnego celu (ręce do pracy otrzymują pewne odkryte mechanizmy-algorytmy postępowania, których nie muszą starać się, a przed chwilą przeprowadzać natychmiast opracowane schematy).
• Każda organizacja biurokratyczna być może przeważyć do pewnych wypaczeń (dysfunkcji). Weber twierdził, iż kiedy urzędy będą racja sformalizowane, to być może pojawić się zepsucie. Zakładał podobnie rygor liczbom – pewnemu systemowi. Nazwał ów układ “żelazną klatką racjonalności”, co miało znaczyć, iż układ biurokratyczny nas zniewala, dehumanizuje, a ludność staje się wybitnie przewidywalne, tudzież człowiek nie będzie w stanie się przestawić wyjąwszy tę klatkę.
• System Holokaustu – jest przykładem skrajnej racjonalizacji biurokratycznej i mcdonaldyzacji przekroczonej do granic dyspozycja. Do Holokaustu doszło, kiedy zostaliśmy do tego przygotowani strukturalnie i organizacyjnie (”zieleniec jest baśniowy, kiedy likwidujemy chwasty”). Liczył się w owym czasie skuteczny maszyneria unicestwiania i kalkulacyjność (tak dalece wolno i w jakim czasie zniszczyć).
• Ritzer prorokował, iż taki “organizm Holokaustu” przypuszczalnie się coraz dawno w społeczeństwie ponowić, iż nie było to duch jednolite.

Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja

Szybka obsługa i szansa łatwego porównywania cen podobnych produktów w firmach konkurencyjnych

• Najbardziej efektywna budowa organizacyjna, np. stanowisko finansowy, to taka, która ma być najlepsza ze wszystkich – najszybsza. Oficjel ustawiony jest na podczas gdy najszybsze obsłużenie petenta, i nie jest kładziony siła na jakość.
• Kalkulacyjność w racjonalizacji i biurokratyzacji – kładzie się napór na przeliczenie łącznie co wolno, tak aby skuteczność wszelkich czynności przynieść do liczb, tzw. “biurokratyczna sznurek produkcyjna”. Oddział ma przeprowadzać swoje działalność bez względu kto będzie twór. Nie liczy się stan, jednakowoż wielkość. W tej krokowości prawdopodobnie który pracuje błędnie, przecież nie ma czegoś takiego gdy uprawianie jakościowe – “dehumanizacja rozliczalności pracy”.
• Zachowanie ma być przewidywalne. Przewidywalność to rezultat racjonalności i biurokratyzacji, ewentualność przewidywania behawior jednostki (chyba że zachowania są inne to od razu są wyłapywane).
• Manipulowanie – organizacja biurokratyczna panuje powyżej ludźmi stosując technologie, które nie wymagają udziału człowieka. Świat biurokratyzowany to Ziemia uprzedmiotowiony, placówka traci swoją podmiotowość. Aktywność jednostki staje się automatyczne, człowiek jest machiną, jest czemuś przypisany, np. instytucji, urzędowi, czemuś co jest przyzwoicie zorganizowane i prawie że steruje działaniem jednostki. Placówka nie szuka innego sposobu działania, bo sugeruje się jej, iż ów droga jest pierwszy. Ustrój ów produkuje ludzi, którzy zaczynają napełniać funkcje automatu.

Wg Webera formalna racjonalność to nieracjonalna racjonalność, to organizm, jaki dehumanizuje człowieka (nadawcę i odbiorcę, pracownika i petenta). Zmakdonaldyzowana obszar kulturowy masowa doprowadziła do odczłowieczenia człowieka. Nielogiczny racjonalizm to “żelazna klatka”. Populacja wtacza się w ociupinę, z czego nie ma wyjścia. Weber stworzył tzw. ramy instytucjonalne.

Elementy Mcdonaldyzacji

George Ritzer i Zygmunt Bauman powiedzieli, iż eksterminacja to przypadek współczesnej racjonalności biurokratycznej i pokłosie współczesnej cywilizacji. Racjonalność świata stworzyła nieco, co stało się takim wynaturzeniem. Zagłada pył wszelkie cechy racjonalizacji alias makdonaldyzacji. Już sam człowiek stworzył sobie ustrój, z którym stał się z technicyzowany. Zagłada pył być efektywnym mechanizmem unicestwiania ludzi i rzekomo charakteryzował się kalkulacyjnością – przeliczano, tak dalece osób należało obrócić wniwecz. Cechą holocaustu była również przewidywalność, kompletny sprawa sądowa proszek natura taśmy montażowej – przyjeżdżające i odjeżdżające wagony i samochody. Jałowy racjonalizm przekroczył najśmielsze wyobrażenia. Nałogowiec od pewnej struktury biurokratycznej. Zagłada prawdopodobnie się w dziejach współczesnej kultury (przy pewnymi względami) powtórzyć.

Galeria Krakowska – środek siedlisko handlowego

W 1916 pojawiło się pierwsze danie środek handlowe, niezadaszone, a w 1956 powstało w Minnesocie zadaszone główny punkt handlowe. Siedlisko handlowe to obszar, do którego wolno korzystać 4 wyznaczniki makdonaldyzacji: skuteczność, przewidywalność, kalkulacyjność i manipulacyjność. Mało tego tego, iż jest miejscem handlowym, stało się plus miejscem spacerów, spotkań, itp. Rozbiór koncernu Forda doprowadziła do stwierdzenia, iż teraz fabryka fabryczny jest zmakdonaldyzowany, to tasiemka montażowa, w pobliżu której pracują robotnicy-roboty. Ta taśmowość jest bezbłędnie zorganizowana. Sznurek montażowa jest przykładem racjonalności formalnej. Zatrudnienie człowieka ma być pracą efektywną, toteż ustosunkowanie się na wysoką klasę pracowników szybkich i niewykwalifikowanych, którzy montują, iks robi garść przewidywalnego. Przewidywalność to organizm swobodnie sprawdzalny. Mechaniczne wykonywanie pewnych czynności. Człowiek zależny taśmie montażowej, maksymalnie manipulowany, jaki skazany jest do wykonywania przewidywalnych ograniczonych działań. Wąskie specjalizacje ludzkie inaczej zmuszanie człowieka do rutynowego powtarzania czynności. Tasiemka jest przykładem dehumanizacji, tu liczy się biegłość i szybkie wykonywanie danej czynności.

• George Ritzer, The McDonaldization of Society (publikacja polskie “McDonaldyzacja społeczeństwa”)

Zobacz też

• Mcpraca

Linki zewnętrzne

• Czy “złote łuki” opanują świat

Ten paragraf wymaga umieszczenia w odpowiedniej kategorii.
Więcej informacji o kategoriach znajduje się na stronie Wikipedia:

Bernard Sikora (de Sikory) herbu Lis (znak szlachecki)

Szlachcic mazowiecki. W roku 1494 zniszczył namiot księcia Konrad III Purpurowy, kędyś w okolicy Raciąża, jak ów wyruszył pochwycić ziemię Płocką. Został za to zmuszony na odsiadywanie kary wieży. Uwolniony z niej za poręką ojca Stanisława Sikory. Widać sprzymierzeniec króla Jan Olbracht, akolita włączenia Płocka do Korony Polskiej.

Brak więcej informacji o jego losach.

Przypisy

F. Papee „Jan Olbracht” s. 92 (oparte o księgę płocką wieczystej ziemskiej relacji wyroków II f. 193, wśród aktów raciąskich. Oficjalna informacja A. Wolfa).

Orlik 2012 – oprogramowanie rządowy ustawiony przede wszystkim do dzieci i młodzieży, mający na celu wybudowanie boisk w każdej gminie do 2012 roku. Ogłosił go w expose prezes rady ministrów Donald Tusk.

Wybudowanie każdego boiska ma się zaszpuntować w 1 mln zł netto. Jedną trzecią kosztów budowy wierzch wspólnota, a resztę dokłada ranga i samorząd wojewódzki. Na boisku (30×62 metry) ze sztucznym oświetleniem i budynkiem sanitarnym wolno młócić w piłkę nożną, ręczną, koszykówkę i siatkówkę.

16 listopada 2008 r. oddano 100. „Orlika”, miało to obszar w Koszalinie. Projekt jest następujący:

• do końca 2008 - 500 boisk,
• do końca 2009 - 1000 boisk.

Przypisy

1. ↑ Tomasz Cylka, Orlik w Wielkopolsce ląduje z opóźnieniem. Zdanie Wielkopolski. 24 września 2008. Dojście: 16 listopada 2008.

Culture jamming (polskie odpowiedniki to „zagłuszanie fal kultury” azali “zagłuszanie kultury”) – indywidualistyczna prezencja odwrotu od wszelkich form mentalności stadnej – włączając w to wszelkie ruchy kulturowe, polityczne azaliż społeczne. Z definicji culture jamming nie jest w takim przypadku traktowane jak ożywienie. Wizja culture jamming z trudem zdefiniowiać zarówno w odniesieniu do jakiegoś specyficznego politycznego stanowiska azali przekazu, kiedy i w odniesieniu do stanowiska azaliż przekazu kulturowego. Za społeczny wątek łączący różnorodne zjawiska culture jamming potwierdzić jest dozwolone zapęd wyśmiania azaliż zażartowania z homogenicznej natury kultury popularnej, często z użyciem niekonwencjonalnych form komunikacji azaliż interwencji w publiczne wydarzenia a w zaaprobowany mowa (geurilla communication).

Culture jamming prawdopodobnie być zdefiniowane ja podniecenie artystyczny, atoli również taka określenie nie obejmuje całego bogactwo działań określanym tym terminem. Culture jamming charakteryzowane jest często jak stan działalności publicznej będącej w opozycji do komercjalizmu a wszelkiej idei kreowania kultury korporacyjnej . Powyższa określenie jest aczkolwiek również zbytnio wąska, ażeby otoczyć wszystkie działania określane jak culture jamming (określenie ta z większym natężeniem pasuje do zjawiska określanego jak subvertizing).

Culture jamming od czasu do czasu wymaga transformacji mass mediów, żeby ich własnymi środkami komunikacji w uszczypliwy czy też groteskowy wybieg skomentować wybieg ich działania.

Do celów culture jammingu przelecieć można:

• “Dobry uciecha” (i zachęcanie do tego innych) kosztem dominujących nurtów społecznych – zdaniem culture jammerów wielu z ich dostawców bierze siebie zbytnio serio. Poniekąd sami culture jammerzy mogą się stać ofiarą „zakłócania”, jeżeli ich działania stają się równie ziinstytucjonalizowane i pozbawione humoru kiedy oryginalne obiekty zainteresowania culture jammingu.
• Rozbudzenie poczucia fascynacji najbliższym środowiskiem życia zainspirowane przez zamierzoną niejasność technik culture jammingu, które w założeniu mają popierać sztuka do samorefleksji i niezależnego myślenia.
• Ukazywać sprzeczności między wizerunkami ikonicznymi, praktykami bądź postawami, a realiami ewentualnie postrzeganym w charakterze odmowny aspektem danego przedmiotu, kto stanowi cel zakłócania. Działania takie wykonywane są często w sferze symbolicznej, wskutek „przechwytywaniu” („detournement”) elementów popularnej ikonografii.

„Przechwytywanie” funkcjonuje tu jak nauka zawodu wyznaczający artystyczne, czy też społeczne działalność w którym wykorzystuje się te same środki, fragmenty lub elementy ikonografii przedmiotu, dzieła sztuki, żeby wykształcić nowe utwór artystyczny, rzecz, którego sygnowanie często stoi w opozycji do znaczenia oryginału. Terminu „przechwytywanie” w podobnym znaczeniu używali członkowie Międzynarodówki Sytuacjonistycznej. Guy Debord, jaki nazywał “przechwytywanie” „płynnym językiem ideologii” racja pisał o tej praktyce: „Przechwytywanie to odwrotność cytowania, powoływania się na naukowy mir, jaki ulega nieuchronnie zafałszowaniu z chwilą, kiedy przekształca sie w przytoczenie: element wyobcowany z kontekstu, unieruchowmiony, odosobniony od swej epoki – globalnego układu odniesienia – i od konkretnego stanowiska, trafnego albo błędnego, jakie zajmował względem tego odniesienia. (…) Przejawia się w komunikacji świadomej tego, iż sama w sobie nie zawiera żadnej gwarancji, głównie ostatecznej.”

• Prowokowanie do zaangażowania obywatelskiego zaś nawiązywania więzi społecznych.

Intecje culture jammerów jest dozwolone odróżnić (choć kiedy niekiedy intencje się pokrywają) od artystycznego przywłaszczenia (które odbywa się na rzecz celów precyzyjnie artystycznych) tudzież od wandalizmu (w przypadku, którego głównym zamiarem jest rozwalenie), choć efekty działań wszystkich trzech aktywności są często trudne do odróżnienia. Niektóre prace street artowe lub inne działania wolno przelecieć do dwóch, a co więcej trzech z powyższych kategorii.

Wykaz “zagłuszających” polskich artystów i grup artystycznych

• Kolektyw Pif-paf
• Radykalna Czyn Twórcza

Przypisy

1. ↑
2. ↑ Guy Debord Społeczeństwo spektaklu, tłumaczył Mateusz Kwaterko, PIW, Gród nad Wisłą 2006.

Fulacht fiadh (wym. fulacht fija, irl. fulacht fiadh czy też fulacht fian, l.mn. fulachtaí fia, w starszych tekstach również fulachta fiadh). W Anglii, Walii, Szkocji i na Wyspie Man zwane burn mounds. Forma stanowiska archaeologicznego w Irlandii.

W Irlandii zarejestrowano powyżej 4500 przykladów fulachtaí fia i są jednymi z naczęściej spotykanych rodzajów stanowisk archeologicznych na wyspie. W samym Hrabstwie Cork zarejestrowano ich nad 2000.

Spis treści

• 1 Konstrukcja
• 2 Etymologia
• 3 Datowanie
• 4 Przeznaczenie
• 5 Przypisy

//

Konstrukcja

Fulacht fiadh z reguły przybiera formę niegłębokiego (przeważnie ok. 20-50cm, aliści bywają głębsze) wgłębienia w kształcie podkowy, wypełnionego przepalonymi kamieniami, węgielkami tudzież sadzami. W środku “podkowy” z reguły znajduje się płytka głębia. Niekiedy w pobliżu fulachtaí fia rejestrowane są inne resztki osadnictwa.

Typowy fulacht fiadh składa się z trzech części:

• kopca kamieni (przeznaczonych do rozgrzania);
• paleniska, dokąd kamienie były rozgrzewane;
• “pojemnika”, wyłożonego drewnem ewentualnie kamiennym brukiem, dokąd znajdowała się tlenek wodoru do podgrzania.

Fulachtaí fia położone są z reguły w pobliżu naturalnych zbiorników wodnych (strumieni, rzek) i terenów podmokłych. Stwierdzono, iż masa z fulachtaí fia było użytkowane wtórnie.

Etymologia

Irlandzkie fulacht oznacza jamę przeznaczoną do gotowania, tudzież fiadh jest przymiotnikiem od słowa “łania” bądź “dzicz”.

Datowanie

Badania, przeprowadzone metodą datowania radiowęglowego 14C, wykazały że gros z nich pochodzi z okresu ok. 1500-500 BC .

Przeznaczenie

Istnieje parę teorii dotyczących funkcji fulachtaí fia. Jedna znich mówi o miejscu przeznaczonym do gotowania, dokąd wodę doprowadzano wysokich temperatur. Wspomina się podobnie, że nagrzana tlenek wodoru mogła podawać do kąpieli, prania ubrań ewentualnie w czasie procesów farbowania tkanin i wyprawiania skór. Okrycie konstrukcji prowizorycznym dachem, mogło również posługiwać w charakterze odmiana sauny. Niewykluczone, iż fulachtaí fia mogły dokonywać wszystkie ww funkcje, wymagające gorącej wody.

W roku 2007 wysunięto nową teorię, sugerującą niby fulachtaí fia służyły do produkcji piwa. Do podgrzanej wody (do temp. ok. 65°C) wrzucano jęczmień i po ok. 45 minutach przelewano zawiesina do oddzielnych naczyń, dodając zakwas i zioła i pozostawiając płyn do fermentacji.

Przypisy

1. ↑ Ó’Drisceóil, “Burnt mounds: Cooking or bathing?”, Antiquity, ss.671-80
2. ↑ Brinley, Lanting, “The dating of fulachta fiadh”, Burned Offerings, 1990, Wordwell, ss.55-56.
3. ↑ Mayo Archaeology 15 of Travels in Time
4. ↑ BreakingNews.ie - Ancient pomnik may have been Bronze Age brewery
5. ↑ Duplikat artykułu z Archeology Ireland, opisującego eksperyment.